Sep 16, 2024
TL;DR
- De overgang duurt gemiddeld 7 jaar en begint al vóór de menopauze
- 80% van de vrouwen ervaart opvliegers tijdens de overgang
- Fyto-oestrogenen (salie, rode klaver) hebben wetenschappelijk bewijs
- Leefstijlaanpassingen verminderen de klachten significant
Belangrijkste feiten over bergvrouwenmantel
- Bergvrouwenmantel wordt traditioneel gebruikt ter ondersteuning van de vrouwelijke gezondheid, met name tijdens de menstruatiecyclus en de overgang.
- Het bevat looistoffen en flavonoïden die de baarmoeder en andere spieren kunnen ondersteunen.
- Deze plant groeit voornamelijk in bergachtige streken, en komt voor op vochtige en zonnige plekken.
Introductie
Alchemilla monticola, beter bekend als bergvrouwenmantel, is een plant die al eeuwen wordt gewaardeerd vanwege zijn mogelijke ondersteunende werking op de gezondheid van vrouwen.
Werkzame stoffen in Alchemilla alpina (bergvrouwenmantel)
| Werkzame stof | Concentratie | Primaire werking |
|---|---|---|
| Tanninen (ellagitanninen) | 5–10% | Samentrekkend, gynaecologisch |
| Flavonoïden | 1–3% | Antioxidant |
| Bitterzuren | Variabel | Tonisch |
| Fenolcarbonzuren | Variabel | Anti-inflammatoir |
De grafiek hieronder maakt de bewijskracht per toepassing direct vergelijkbaar.
In de kruidengeneeskunde wordt het vaak ingezet tijdens overgangsfasen en de menstruatiecyclus vanwege de aanwezige looistoffen die de spieren kunnen versterken. Hoewel het kruid vooral bekendstaat om zijn rol bij vrouwelijke ongemakken, zijn er ook andere potentiële voordelen onderzocht in wetenschappelijke studies.
Synoniemen: Bergvrouwenmantel wordt in sommige regio's ook wel 'bergkruid' of 'vrouwensluier' genoemd. Het maakt deel uit van de Alchemilla-familie, die meerdere varianten van vrouwenmantel omvat.
Werkende bestanddelen
Bergvrouwenmantel is rijk aan looistoffen (tannines), flavonoïden en fyto-oestrogenen. Deze actieve stoffen kunnen een samentrekkende en versterkende werking hebben op de baarmoeder en andere gladde spieren in het lichaam.
Flavonoïden staan daarnaast bekend om hun antioxidante werking, wat kan helpen om de algehele gezondheid van de cellen te ondersteunen.
Fyto-oestrogenen zijn plantaardige stoffen die de effecten van oestrogeen in het lichaam kunnen nabootsen, waardoor bergvrouwenmantel mogelijk verlichting kan bieden tijdens de menopauze.
Je vindt bergvrouwenmantel in Pauza21.
Wetenschappelijk onderzoek
Onderzoek naar de werking van vrouwenmantel is nog beperkt, maar er zijn studies die wijzen op de mogelijke voordelen van de plant.
Zo heeft een studie in Phytotherapy Research aangetoond dat de looistoffen in vrouwenmantel kunnen bijdragen aan het verminderen van menstruatiepijn door de samentrekkende werking op de baarmoeder.
Andere studies suggereren dat de fyto-oestrogenen in de plant mogelijk een rol kunnen spelen bij het verzachten van overgangsklachten, al is meer onderzoek nodig om de exacte werking hiervan te bevestigen.
Wetenschappelijk onderzoek
| Studie / Jaar | Type onderzoek | Resultaat | Bewijsniveau |
|---|---|---|---|
| Wichtl, 2004 | Fytotherapie | Gynaecologisch gebruik | Traditioneel |
| EMA monografie | Officieel | Traditioneel gebruik | Traditioneel |
| Lamaison et al., 1990 | Analyse | Tanninen en flavonoïden aangetoond | Matig |
| ESCOP | Officieel | Vrouwenkruiden erkend | Traditioneel |
Het diagram hieronder visualiseert de sterkte van het bewijs per studie in één oogopslag.
Dosering en gebruiksvormen
| Vorm | Dosering | Max. duur | Opmerking |
|---|---|---|---|
| Kruidenthee | 4–6 g/dag | 4–6 weken | Gedroogd kruid |
| Tinctuur | 3–5 ml/dag | 4 weken | |
| Capsule | 200–300 mg/dag | 6 weken |
De verhouding tussen de gebruiksvormen varieert — het diagram geeft een snel overzicht van de keuze-opties.
Groei en herkomst
Bergvrouwenmantel is van nature te vinden in bergachtige gebieden in Europa en Azië, waar het gedijt in vochtige, zonrijke omgevingen. De plant groeit het beste op goed doorlatende, vochtige grond, en komt vaak voor langs bergweiden en beekjes.
Bijwerkingen en contra-indicaties
| Situatie | Reden | Advies |
|---|---|---|
| Zwangerschap | Onvoldoende data | Vermijden |
| Leveraandoening | Hoge tanninen | Voorzichtig |
| Kinderen | Niet aanbevolen | |
| Obstipatie | Tanninen | Beperkte dosis |
Zijn naam verwijst niet alleen naar de natuurlijke habitat, maar ook naar de symbolische beschermende 'mantel' die het voor vrouwen kan bieden.
De grafiek maakt de prevalentie per leeftijdscategorie direct vergelijkbaar.
Last van overgangsklachten?
Pauza 21 is specifiek samengesteld voor vrouwen in en rond de overgang. Zonder kunstmatige toevoegingen.
Waarschuwingen
Hoewel bergvrouwenmantel over het algemeen als veilig wordt beschouwd, kan het in sommige gevallen bijwerkingen veroorzaken, vooral bij langdurig gebruik. Mensen met een gevoelige maag kunnen last krijgen van lichte irritaties.
Gebruik van bergvrouwenmantel wordt niet aanbevolen tijdens zwangerschap of borstvoeding, tenzij voorgeschreven door een arts.
Het kruid kan ook een interactie aangaan met bepaalde medicijnen, waaronder hormonale therapieën, dus overleg altijd eerst met een zorgverlener.
Disclaimer en bronnen
Wil je supplementen gaan gebruiken? Overleg dan altijd eerst met je huisarts. Als je medicijnen gebruikt raden we je aan om eerst te overleggen met je (huis)arts of de ingrediënten van het product samen met de medicijnen gebruikt kunnen worden. Sommige ingrediënten kunnen de werking van specifieke medicijnen beïnvloeden.
Bronnen:
- Phytotherapy Research: Studie naar de werking van looistoffen in vrouwenmantel en hun effect op menstruatiepijn.
- Journal of Medicinal Plants Research: Onderzoek naar de rol van fyto-oestrogenen in kruiden en hun potentiële effecten tijdens de menopauze.
Jouke de Jong
Bronvermelding
- Wichtl, 2004 — Fytotherapie. Gynaecologisch gebruik.
- EMA monografie — Officieel. Traditioneel gebruik.
- Lamaison et al., 1990 — Analyse. Tanninen en flavonoïden aangetoond.
- ESCOP — Officieel. Vrouwenkruiden erkend.
- EMA (European Medicines Agency). Herbal Medicines Monographs. 2020.
- ESCOP Monographs. Scientific Foundation for Herbal Medicinal Products. 2003–2019.
- Wichtl, M. (2004). Herbal Drugs and Phytopharmaceuticals.
